Tin vui cho những người đang trồng sả

Sả là một trong những loại cây rất dễ bắt gặp quanh nhà. Có gia đình trồng hẳn một bụi ngoài vườn, có người chỉ cắm vài nhánh vào thùng xốp, chậu cây để lúc nấu ăn tiện tay cắt. Vì quá quen thuộc nên nhiều người cũng chẳng để ý rằng, một bụi sả đang phát triển tốt thực ra có thể cho thu hoạch nhiều lần và tận dụng được nhiều hơn phần củ vẫn thường dùng. Nếu nhà đang có sẵn vài bụi sả, tin vui là loại cây này không cần trồng thật nhiều mới thấy có ích. Chăm đúng cách, một bụi nhỏ cũng có thể trở thành nguồn gia vị dùng thường xuyên trong gia đình.

1. Trồng một lần, có thể thu hoạch nhiều đợt

Đây có lẽ là cái lợi dễ thấy nhất. Sả mọc thành bụi và liên tục phát triển thêm nhánh mới từ gốc. Vì thế, khi bụi đã khỏe và đủ lớn, mọi người không nhất thiết phải nhổ sạch một lần. Mỗi lần cần nấu ăn, có thể chọn những cây phía ngoài đã lớn để thu hoạch, đồng thời giữ lại những cây non và phần bụi còn khỏe để tiếp tục phát triển. Làm như vậy, nhà có một khoảng đất nhỏ hay vài chiếc chậu cũng có thể duy trì sả dùng trong thời gian khá dài. Sả lại xuất hiện trong rất nhiều món quen thuộc, từ thịt gà, cá, ốc đến các món kho, hấp, xào, nước chấm... Có sẵn ngoài nhà, cần một hai cây chỉ việc ra cắt cũng tiện hơn nhiều.

2. Đừng chỉ lấy phần gốc rồi bỏ hết lá

Phần thân trắng thường được giữ lại nấu ăn, trong khi cả bó lá phía trên dễ bị cắt bỏ. Thực tế, lá sả vẫn có mùi thơm đặc trưng nên có thể tận dụng. Lá còn tươi, sạch có thể rửa kỹ rồi bó lại để cho vào một số món luộc, hấp cần tạo mùi thơm; phần lá già có thể cắt bỏ để bụi cây thông thoáng hơn. Như vậy, một bụi sả không chỉ cho phần thân ăn được mà gần như mỗi lần tỉa cây đều có thứ để tận dụng.

3. Sả có thể tận dụng để xua muỗi, nhưng phải dùng đúng cách

Mùi thơm rất đặc trưng của sả không chỉ giúp món ăn dậy mùi. Trong sả có tinh dầu chứa nhiều hợp chất tạo mùi, nổi bật như citral. Đây cũng là lý do tinh dầu sả từ lâu được quan tâm trong các nghiên cứu về khả năng xua côn trùng.

Một nghiên cứu được đăng tải trên PubMed - cơ sở dữ liệu về y sinh của Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ - đã thử nghiệm tinh dầu sả chanh và ghi nhận khả năng xua muỗi Aedes aegypti, loài muỗi có thể truyền bệnh sốt xuất huyết. Nhiều nghiên cứu tổng hợp về tinh dầu thực vật cũng xếp các loại sả thuộc chi Cymbopogon vào nhóm được nghiên cứu khá nhiều về tác dụng xua muỗi. Điểm quan trọng nằm ở chỗ thứ được nghiên cứu là tinh dầu chiết xuất từ sả, nơi các hợp chất tạo mùi được tập trung ở nồng độ cao hơn. Bởi vậy, không nên hiểu thành cứ trồng một bụi sả cạnh cửa hay đặt chậu sả trong phòng là đủ khiến muỗi tránh xa.

Với bụi sả đang trồng tại nhà, giá trị thực tế nhất vẫn là có sẵn nguyên liệu để sử dụng. Ngoài lấy thân nấu ăn, lá sả có thể được thu hái làm nguyên liệu tạo hương thơm; còn nếu muốn sử dụng với mục đích xua muỗi thì nên chọn sản phẩm tinh dầu hoặc chế phẩm đã được hướng dẫn sử dụng rõ ràng. Đặc biệt, không nên tự ý bôi tinh dầu sả nguyên chất trực tiếp lên da, bởi tinh dầu đậm đặc có thể gây kích ứng.

4. Bụi càng um tùm lại càng có cơ hội nhân thêm

Khi sả đã mọc thành bụi lớn, nhiều nhánh chen chúc nhau, mọi người có thể tách những nhánh khỏe có phần gốc và rễ để trồng sang chậu khác. Từ vài cây ban đầu, sau một thời gian có thể có thêm những bụi mới mà không phải mua cây giống liên tục. Nhà ít diện tích cũng không cần cố trồng thật nhiều. Một hai chậu được tách và thu hoạch luân phiên đã đủ tiện cho nhu cầu nấu nướng thông thường.

Đang có bụi sả trong nhà, nhớ chăm đúng để cây tiếp tục cho nhánhSả thích ánh sáng và không nên để đất úng kéo dài. Khi bụi quá dày, có thể tỉa bớt lá già, thu những cây lớn phía ngoài hoặc tách bụi thay vì để các nhánh chen kín trong một chậu nhỏ. Sau mỗi đợt thu hoạch, giữ lại những cây khỏe để chúng tiếp tục phát triển. Vậy nên, nếu góc vườn hay ban công nhà bạn đang có một bụi sả xanh tốt, cứ chăm tiếp. Một loại cây nhìn rất bình thường nhưng vừa dễ đưa vào bữa ăn, vừa có thể thu nhiều đợt và tự nhân thêm cây mới quả thực đáng để dành một khoảng nhỏ trong nhà.